Wat is een 'geheime dienst'?

afbeelding van P Geertsma

De term ‘geheime dienst’ doet veel mensen tot de verbeelding spreken. Wat is nu eigenlijk een ‘geheime dienst’? Deze vraag is niet gemakkelijk om te beantwoorden omdat deze diensten tot doelstelling hebben om zo geheim mogelijk te opereren. Geheime diensten staan meestal onder een overheid. Deze overheid wil graag over zo veel mogelijk informatie beschikken dat ze haar grondgebied en burgers goed kan beschermen tegen vijandelijke aanvallen van buitenaf en binnenuit. Dit zou eigenlijk de belangrijkste reden moeten zijn om een geheime dienst in het leven te roepen en te handhaven. Echter kennis is macht. Dit geld ook voor de geheime dienst. De overheid kan misbruik maken van een geheime dienst om bijvoorbeeld burgers over concurrenten op politiek gebied af te luisteren. Deze mogelijkheid wordt in westerse landen zoveel mogelijk beperkt door bepaalde wetten die er voor moeten zorgen dat de privacy van de burgers wordt beschermd.
Echter, in landen die het minder nauw nemen met de privacy van hun burgers komen afluister praktijken vaker voor. In de voormalige Sovjet Unie werden veel burgers afgeluisterd en soms ook ten onrechte opgepakt. Overigens was dat niet alleen bij de Sovjet Unie het geval. Amerika had wat dat betreft ook wat op zijn ‘geweten’. Naar mate een overheid de wens heeft om machtiger te worden is de kans groter dat ook de grenzen van de geheime dienst worden opgerekt. Overigens bestaat er een verschil in geheime diensten zo wordt er onderscheid gemaakt tussen veiligheidsdiensten en inlichtingendiensten. Een land heeft in veel gevallen voor het leger een aparte veiligheidsdienst die er voor moet zorgen dat militaire inlichtingen worden ingewonnen.