Voormalig Nederlandse SS'ers bij de KNIL

afbeelding van P Geertsma

Dit artikel gaat over voormalig Nederlandse SS'ers die bij de KNIL hadden gediend of moesten dienen. Er zijn hierover weinig duidelijke bronnen bekend bij mij. Ik gebruik een tekst die een aantal jaren geleden in een tijdschrift is verschenen. C. van Esterik gaf in 1984 in een artikel van het NRC Handelsblad aan dat er soldaten bij het Koninklijk Nederlands Indisch Leger zaten die onder Adolf Hitler hadden gediend. Dit valt op te maken uit de volgende tekst: "Een extra macaber trekje van de geschiedenis is dat het Nederlandse leger in Indonesië soldaten bevatte, die nog maar even tevoren hun leven op het spel hadden gezet ter verdediging van het rijk van Adolf Hitler. Een ex-officier van het KNIL bevestigt in het artikel dat SS-ers deel uitmaakten van het leger dat `orde en rust' in Indonesië moest brengen."

C. van Esterik gaat verder met zijn verhaal en geeft aan bij welke eenheid hij was ingedeeld:
"Tijdens de eerste politionele actie was ik als KNIL-militair gedetacheerd bij de 1ste Infanteriebrigadegroep van kolonel Thomson, een onderdeel van de 7-december divisie. Dat waren verse troepen uit Nederland, die nog nooit in Indië hadden gevochten. KNIL-militairen zoals ik, met veel kennis van land en volk, waren aan de troepen toegevoegd en ze wegwijs te maken in Nederlands-lndië".

Van Estrik nam vervolgens deel aan ochtendgymnastiek waarbij hij tot ontdekking kwam dat zijn collega's een 'bepaald militair verleden' hadden. Hieronder gaan we verder met het citaat uit het NRC handelsblad:

"Tijdens die actie, met als einddoel Sukabumi, kwam ik in de buurt van Tjibadak in contact met een compagnie van het onderdeel Grenadiers en Jagers onder commando van baron Taets van Amerongen. Op een dag zag ik de soldaten van de kompanie bezig met ochtendgymnastiek. Ze stonden daar alleen met hun sportbroekje aan, het bovenlichaam bloot. Toen zag ik bij een aantal van hen een opvallend litteken onder hun oksel. Het viel op, omdat het een uitgesproken lelijk litteken was van een wond die door een ondeskundig iemand met naald en draad min of meer dichtgenaaid was.
Ik vroeg aan één van die jongens wat er toch onder die oksel had gezeten. Hij vertelde dat het het teken van zijn bloedgroep was geweest, dat hij met een scheermes verwijderd had. Ik zei: `Waarom heb je dat weggehaald? Laat toch zitten, dat is makkelijk, dan weet iedereen het.' Maar hij ging er verder niet op in".

In de Tweede Wereldoorlog werd bij de meeste SS'ers, zowel Duitse SS'ers als vrijwillige SS'ers uit de bezette gebieden (waaronder Nederlandse SS'ers), hun bloedgroep onder hun linker oksel getatoeëerd. Hierdoor konden de SS'ers wanneer ze gewond waren geraakt sneller van het juiste bloed worden voorzien. Na de Tweede Wereldoorlog werd het getatoeëerde nummer een belangrijk kenmerk waardoor SS'ers konden worden onderscheiden van burgers en Wehrmachtsoldaten. Veel SS'ers verwijderden daarom het nummer om minder op te vallen. Ondanks dat bleef het litteken zichtbaar. C. van Esterik vervolgt zijn verhaal:

"Daarna vroeg ik [C. van Estrik] het aan een vaandrig van de kompanie. Hij zei: `Weet je dat niet? Die soldaten zijn vroeger bij de Waffen-SS geweest.' En alle leden van de Waffen-SS hadden het teken van hun bloedgroep onder hun oksel getatoeëerd. Hij wist niet hoe ze bij de compagnie terechtgekomen waren. `Ze zijn bij ons ingedeeld, maar ze zitten ook op andere plaatsen, niet alleen bij ons. Ze werden in Nederland voor de keus gesteld om geïnterneerd te worden of om als soldaat in Indië te vechten..."

Er worden echter geen aantallen genoemd. De tekst van het NRC handelsblad gaat daar verder ook niet op in. Wel wordt er gezinspeeld op een politieke of militaire betrokkenheid bij het inschakelen van voormalig Nederlandse SS'ers bij de Knil. Dit blijkt o.a. uit het volgende citaat:

"De in de archieven opgespoorde documenten maken niet aannemelijk dat ze allemaal op slinkse wijze zelf door de mazen van het net zijn heengeglipt. Het lijkt aannemelijker dat er ergens op politiek of militair niveau een beslissing genomen moet zijn, die dit soort rehabilitatie voor deze politieke delinquenten mogelijk maakte. Op welk niveau dit gebeurde, door wie en wanneer, dat is vooralsnog onbekend."

Er wordt echter in de tekst van het NRC handelsblad nergens aangegeven of bewezen dat de Nederlandse politiek bewust oud Nederlandse SS vrijwilligers dienst liet nemen bij de KNIL.

De vragen die blijven zijn:
1: Wie waren er verantwoordelijk voor het feit dat er voormalig Nederlandse SS'ers in dienst konden/moesten treden bij de KNIL en wie zorgde er voor dat ze ondanks het feit dat ze herkend werden konden blijven?

2: Hoeveel voormalig Nederlandse SS'ers namen er uiteindelijk dienst bij de KNIL?

3: Waren de voormalig Nederlandse SS'ers verantwoordelijk voor de misdaden tegen de mensheid die door de plaatselijke bevolking werden gepleegd?

Wanneer u als lezer antwoord heeft op 1 van deze vragen dan ontvang ik graag een reactie op dit blog. Graag zie ik eventuele reacties of aanvullingen voorzien van bronnen op deze site verschijnen. Alvast mijn dank.