Turfschip van Breda in de Tachtigjarige Oorlog

afbeelding van P Geertsma

Het Turfschip van Breda is was een bijzondere militaire list die plaatsvond in de Tachtigjarige Oorlog. Het plan om met een turfschip het Kasteel van Breda in te nemen kwam van de turfschipper Adriaen van Bergen. Hij was één van de vele Nederlanders die de onderdrukking van de Spaanse bezetter wilden breken. Als sinds 1568 probeerden de Nederlanders hun bezetters te verdrijven. Nadat Prins Willem van Oranje de opstand succesvol had geleid nam zijn zoon Prins Maurits het bevel van de opstandelingen over. Maurits stond open voor veel nieuwe militaire strategieën. De list die Adriaen van Bergen had bedacht was dan ook bij de juiste persoon terecht gekomen. Al spoedig werden voorbereidingen getroffen op het plan daadwerkelijk uit te voeren. Het schip van Adriaen van Bergen kwam zo vaak bij de Spanjaarden aan dat het eigenlijk niet meer werd gecontroleerd. Zo konden ongezien een flink aantal militairen het Kasteel van Breda worden binnengebracht. Het plan leek simpel maar verliep in de praktijk echter moeizaam. Uiteindelijk werden 70 militairen in het schip geplaatst. Charles de Héraugière werd als bevelhebber aangesteld en op 4 maart 1590 voor het schip na een moeilijke tocht (slecht weer en een aanvaring) bij het kasteel van Breda naar binnen. In de nacht daarop kwamen de bijna verkleumde militairen onder het turf vandaan en overvielen ze de in aantal veel sterkere Spanjaarden. De Spaanse soldaten waren zo overrompeld dat ze al spoedig verslagen werden. Het verhaal van het Turfschip van Breda is in tegenstelling tot het ‘paard van Troje’ echt gebeurd en vormde een belangrijke morele overwinning voor het leger onder Prins Maurits.