Oorlog in Joegoslavië 1991 tot 1995

Het ontstaan van de oorlog in Joegoslavië
De bloedige oorlog in de Balkan die plaats vond tussen de verschillende Balkanstaten in 1991 was een burgeroorlog. Er namen verschillende staten deel aan deze oorlog die tot het voormalig Joegoslavië behoorden. Onder de dictatuur van Tito was de situatie in Joegoslavië redelijk rustig maar sinds het verdwijnen van deze dictator begonnen verschillende staten hun wens om onafhankelijk te worden te benadrukken. In 1991 verklaarden de Joegoslavische deelstaten Slovenië en Kroatië zich onafhankelijk en vormden zo hun eigen staten. In 1992 volgde ook de Bosnië. Er waren echter ook staten die deze onafhankelijkheid niet accepteerden. Dit waren met name de Serviërs. De Serviërs woonden echter niet alleen in Servië maar ook in Kroatië en Bosnië. Er ontstond een grote burgeroorlog tussen de verschillende bevolkingsgroepen in de regio. Moslims, Kroaten en Serviërs vochten op een bloedige wijze met elkaar. Vrouwen en kinderen werden niet gespaard en verschillende vormen van genocide traden op.

Wie was schuldig in het conflict
Voor de internationale samenwerkingsverbanden zoals de NAVO was het moeilijk in te schatten wie de (hoofd)schuldige was in dit conflict. De situatie in de Balkan was altijd al complex geweest omdat de verschillende bevolkingsgroepen waaruit Joegoslavië bestaat een lange geschiedenis hebben die eeuwen terug gaat. In de eerste en Tweede Wereldoorlog hebben verschillende bevolkingsgroepen elkaar bevochten door samen te werken met bepaalde machtige partijen zoals de nazi’s en de communisten. Voor 1991 was er al veel onuitgesproken haat. De onafhankelijkheidverklaring van de verschillende staten was de eerste stap naar een grote escalatie. Verschillende partijen die deelnamen aan de oorlog in Bosnië pleegden op grote schaal misdaden tegen de mensheid en schonden mensenrechten. Er ontstonden zelfs concentratiekampen waarbinnen mensen stierven vanwege de slechte omstandigheden.

De internationale gemeenschap grijpt in
De internationale gemeenschap kon echter niet lijdzaam toekijken hoe grote bevolkingsgroepen elkaar tot de laatste man afslachten. Daarom werd gekeken hoe deze sitatie kon worden opgelost. Allereerst probeerde de Europese Unie het conflict op te lossen. Ook de Verenigde Naties en de NAVO werden hierbij ingezet. Verschillende landen stonden militairen af en materiaal om deel te nemen aan een vredesmissie. Ook Nederland leverde een belangrijke bijdrage. Al spoedig kwamen de Nederlandse militairen er achter dat de missie die zij toegewezen kregen niet eenvoudig was. Met name de militairen in Screbernica hadden een erg moeilijke taak. Ze zaten midden in een ernstige gevechtssituatie waarvoor ze onvoldoende waren voorbereid en uitgerust. Al spoedig speelde zich in Screbernica een groot drama af waarvoor de Nederlandse militairen veelal ten onrechte verantwoordelijk werden gehouden.

Het einde van de oorlog in Joegoslavië
Ook andere landen hadden het moeilijk om hun taken zo goed mogelijk uit te voeren. Aan het einde van 1995 werden alle strijdende partijen naar de onderhandelingstafel gebracht en werd een vredesbestand getekend. Dit was echter nog niet het einde van het conflict. Verschillende dorpen en steden waren compleet verwoest en moesten opnieuw worden opgebouwd. Daarnaast waren veel mensen ernstig getroffen door het leed dat zich had afgespeeld. Nieuwe politieke structuren moesten worden opgebouwd en er werden nieuwe instanties in het leven geroepen. Ook hier bood de internationale gemeenschap ondersteuning. Verschillende waarnemers en adviseurs zorgden er voor dat deze processen in goede banen werden geleid.

In Nederland vonden in het internationale gerechtshof de processen plaats tegen de vele grote oorlogsmisdadigers die zich hadden schuldig gemaakt aan ernstige misdrijven tegen de mensheid.