Dolkstootlegende na de Eerste Wereldoorlog

afbeelding van P Geertsma

Dolkstootlegende is de benaming die wordt gegeven aan de visie die nationalistische en conservatieve Duitsers hadden met betrekking tot de beëindiging van de Eerste Wereldoorlog. Volgens een aantal Duitsers zou de Eerste Wereldoorlog niet op het slagveld verloren zijn geweest maar kwam het verlies van Duitsland door een 'dolkstoot in de rug' die verschillende bevolkingsgroepen en politieke groeperingen aan de Duitse regering hadden gegeven. Tegenwoordig wordt deze dolkstoot een legende genoemd omdat hij volgens vele historici niet daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Er was geen sprake van een ‘dolkstoot in de rug’ omdat de Duitse legers de oorlog verloren vanwege het feit dat hun reserves opraakten tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog. Niet alleen was er een gebrek aan munitie en materiaal ook de Duitse soldaten waren oorlogsmoe geworden. De Duitse propagandamachine spiegelde de bevolking echter voor dat de oorlog nog gewonnen kon worden. Toen de Duitse regering zich had overgeven om aan een totale vernietiging van Duitsland te ontkomen werd Duitsland gedwongen om het Verdrag van Versailles te tekenen. Dit verdrag legde zeer zware bepalingen op het Duitse volk en de staatskas.

Volgens de Duitsers die in de Dolkstootlegende geloofden had Duitsland helemaal niet onderworpen hoeven worden aan het dictaat van het Verdrag van Versailles. Verschillende communistische groeperingen zouden volgens hen schuldig zijn aan een gebrek aan moraal aan het front. Ook zouden volgens sommigen de Joden en andere etnische minderheden er voor hebben gezorgd dat men minder bereid was om te strijden voor Duitsland en voor Duitsland te sterven.

Uiteindelijk zou de Dolkstootlegende door de militaire leiders van Duitsland als een soort excuus zijn ingevoerd om zichzelf van schuld vrij te pleiten. Adolf Hitler misbruikte de Dokstootlegende voor zijn nazipropaganda.