Die Rote Kapelle een verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog tegen nazi Duitsland

afbeelding van P Geertsma

Die Rote Kapelle wordt door sommigen de meest effectieve verzetsbeweging genoemd uit de Tweede Wereldoorlog. De Rote Kapelle rond het jaar 1933 opgericht door onder andere de econoom Arvid Harnack en zijn vrouw en architect Harro Schulze-Boysen. Daarnaast waren er een aantal andere politici, kunstenaars en intellectuelen lid van de verzetsbeweging Rote Kapelle. De naam Rote Kapelle betekent het “Rode Orkest”. De verzetsbeweging had een socialistische en communistische grondslag vandaar de duidelijke benadrukking van het woord “Rote”. Hoeveel leden de Rote Kapelle had in de Tweede Wereldoorlog is niet precies duidelijk. Er waren niet alleen Duitsers actief bij de Rote Kapelle maar ook vele verzetstrijders van bezette gebieden waaronder Nederland. In Europa was Leopold Trepper de belangrijkste dirigent van de Rote Kapelle. Leopold Trepper, die van Poolse afkomst was, werd de leider van de verzetsbeweging en verbleef tijdens de Tweede Wereldoorlog onder andere in de plaats Oostende.

In totaal zouden 217 leden van de Rote Kapelle door de nazi’s gevangen zijn genomen. Hiervan werden 143 ter dood gebracht door ophanging of andere methoden. De rest werd afgevoerd naar een concentratiekamp. Wanneer voor de nazi’s duidelijk werd dat iemand bij de Rote Kapelle behoorde werd de gevangene vaak onderworpen aan langdurige en pijnlijke martelingen. Met name Efremov noemde door zware martelingen veel namen van leden van de Rote Kappelle.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland opgedeeld in een oostelijk deel en een westelijk deel. Het oostelijk deel van Duitsland stond onder sterke invloed van de Sovjet Unie. De politiek van DDR prees de prestaties van de Rote Kapelle en gaf aan dat deze verzetsgeroep zeer belangrijk is geweest voor de nederlaag van het leger van nazi-Duitsland.

Een aantal Westerse historici onderschrijven deze mening hoewel er ook historici zijn die vinden dat de invloed van de Rote Kapelle wordt overdreven. Zelf denk ik dat de visie die iemand op deze verzetsgroep heeft gekleurd wordt door de eigen politieke achtergrond van de schrijver.