1 September 1939, Fall Weiss het begin van de Tweede Wereldoorlog

afbeelding van P Geertsma

1 September 1939 was de dag waarop nazi-Duitsland haar buurland Polen aanviel. De aanval op Polen werd door de nazi’s ook wel Fall Weiss genoemd en was in feite het begin van de Tweede Wereldoorlog. Op dat moment leek er echter nog niet van een wereldoorlog sprake. De Poolse campagne duurde ongeveer vier weken. Engeland had beloofd Polen bij te staan wanneer het aangevallen zou worden door nazi-Duitsland. Om deze belofte te bekrachtigen verklaarden de Engelsen op 3 september 1939 aan Duitsland de oorlog. Ook Frankrijk verklaarde op dezelfde dag de oorlog aan Duitsland. Nu begon de politieke situatie in Europa behoorlijk op het begin van een Wereldoorlog te lijken. Adolf Hitler had echter een verbond gesloten met zijn aartsvijand Rusland. Dit werd bekrachtigd door het Molotov-Ribbentroppact dat in augustus 1939 al was gesloten. Polen zat hierdoor ingesloten tussen twee grote militaire machten. Toen Rusland conform het Molotov-Ribbentroppact ook de aanval inzette tegen Polen op 17 september 1939 was het lot voor Polen definitief bezegeld. De Polen zaten ingesloten tussen twee legermachten en kreeg nauwelijks hulp van haar bondgenoten. De bondgenoten van Polen stonden echter ook machteloos omdat ze Polen eigenlijk alleen vanuit de lucht zouden kunnen bereiken. Hiervoor moesten ze vrijwel altijd over Duitsland of Rusland vliegen. De geallieerden konden het lot van Polen niet keren. De Polen zelf vochten echter verbeten maar ze waren niet opgewassen tegen de moderne strijdtechnieken van de Duitse Wehrmacht en Luftwaffe. Deze strijdmachten werkten onderling nauw met elkaar samen en voerden een meedogenloze Blitzkrieg uit. De vrij statisch opgestelde Poolse legereenheden werden hierdoor totaal verrast. En daarnaast was hun materiaal verouderd. Na vier weken strijd capituleerde Polen op 6 oktober 1939. Er volgden in Polen gruwelijke zuiveringen. Met name de Joodse bevolking werd op brute wijze uitgemoord. In Polen vielen verhoudingsgewijs de meeste Joodse slachtoffers van alle gebieden die door de nazi’s waren bezet. Na Polen werden verschillende landen door de nazi’s overwonnen. Pas later zouden de geallieerden echt effectief hun krijgsmachten samen binden om de nazi’s te verslaan. Voor veel mensen was het toen al te laat.